We verlangen allemaal naar verbinding. Maar wat als we die zo vaak bij de ander zoeken, terwijl er ook een weg naar binnen te gaan is?
Gisteren was ik bij een lezing van Jan Geurtz over bewust relateren, over zijn kijk op liefdesrelatie. Inspirerend.
Zijn gedachten over hoe onze cultuur ons heeft gevormd in de manier waarop we relateren, raakten aan vragen die mij al langer bezighouden in mijn werk met mensen en relaties.
Hoe hebben we eigenlijk geleerd om lief te hebben? En hoeveel van de manier waarop we met elkaar relateren, is werkelijk bewust gekozen?
In mijn werk begeleid ik vooral mensen individueel. Steeds vaker werk ik ook met stellen. Wat me daarin raakt, is dat we allemaal op onze eigen manier naar verbinding verlangen. We willen gezien worden, begrepen worden en voelen dat we ertoe doen. We willen ons veilig voelen bij de ander, weten dat we geliefd zijn en kunnen vertrouwen op wat we samen hebben opgebouwd.
En toch raken we elkaar soms juist kwijt op de momenten waarop we elkaar het hardst nodig hebben.
We verlangen naar verbinding, maar weten niet altijd hoe we die werkelijk tot stand kunnen brengen.
We zijn elkaar ergens onderweg kwijtgeraakt
In mijn werk ontmoet ik mannen die alleen bij mij komen omdat ze voelen dat er meer is. Ze voelen dat er iets in hen leeft, maar hebben geen idee hoe ze daarbij kunnen komen. Ze tasten af, zoeken en proberen te begrijpen wat ze ervaren. De weg naar binnen is soms nog onbekend terrein.
Ik volg hun tempo. Ik nodig hen uit om te luisteren naar hun lichaam, te voelen wat zich aandient en niet alles meteen te hoeven begrijpen of oplossen.
De vrouwen die ik ontmoet, lijken in mijn ervaring vaak al wat verder in hun proces van zelfonderzoek. Ze voelen dat er iets ontbreekt, verlangen naar meer diepgang en proberen de deur naar verbinding te openen. Maar hoe hard ze ook aankloppen, ze krijgen niet altijd gehoor.
En zo kunnen twee mensen die allebei naar verbinding verlangen, elkaar toch kwijtraken.
De vrouw klopt aan, soms steeds harder, omdat ze zich niet gehoord of werkelijk ontmoet voelt. De man wil misschien wel openen, maar weet niet hoe. Hoe meer zij aandringt, hoe verder hij zich mogelijk terugtrekt. Hoe verder hij zich terugtrekt, hoe harder zij gaat kloppen.
En voor ze het weten, zijn ze beland in een patroon waarin geen van beiden werkelijk krijgt waarnaar ze verlangen.
Ik zie daarin niet zozeer een schuldige, maar twee mensen die allebei een weg te gaan hebben. Een weg naar meer bewustzijn, naar zelfonderzoek en naar de bereidheid om hun eigen angsten onder ogen te zien.
Want misschien begint de beweging naar elkaar juist wanneer we bereid zijn eerst naar onszelf te kijken.
Openen voordat we kunnen verbinden
Echte verbinding vraagt dat we ons kunnen openen. Dat we onszelf laten zien, ook op de plekken waar we kwetsbaar zijn. Maar openen lukt niet wanneer we ons onveilig voelen, bang zijn voor afwijzing of het gevoel hebben dat we onszelf moeten verdedigen.
Ons lichaam speelt daarin een belangrijke rol. Wanneer we ons bedreigd, afgewezen of niet gehoord voelen, kan ons lichaam zich aanspannen. We trekken ons terug, gaan in de verdediging of proberen controle te krijgen over de situatie.
Op zo'n moment wordt het moeilijker om werkelijk naar de ander te luisteren en open te blijven voor wat er tussen ons gebeurt.
Wanneer er veiligheid en vertrouwen worden ervaren, ontstaat er ruimte. Het lichaam kan verzachten. We hoeven niet meer voortdurend op onze hoede te zijn en kunnen weer voelen wat er werkelijk in ons leeft.
In mijn werk vind ik het belangrijk om die ruimte te creëren. Niet door iemand ergens naartoe te duwen, maar door te vertragen en te luisteren. Door ruimte te geven aan wat zich aandient, ook wanneer iemand daar nog geen woorden voor heeft.
Soms begint de beweging niet met een inzicht, maar met iets heel eenvoudigs: even stilstaan, de aandacht naar het lichaam brengen en voelen wat er op dat moment aanwezig is.
Hoe vaak staan we werkelijk stil bij wat er in ons gebeurt voordat we reageren op de ander?
Van verwijten naar zelfonderzoek
Een van de belangrijkste bewegingen in bewust relateren is voor mij de verschuiving van wijzen naar de ander naar onderzoeken wat er in jezelf gebeurt.
We zeggen bijvoorbeeld:
Jij luistert nooit naar mij.
Door jou voel ik me niet belangrijk.
Als jij anders zou reageren, zou ik me niet zo voelen.
Het zijn begrijpelijke reacties wanneer we pijn ervaren. We voelen ons niet gezien, niet gehoord of niet geliefd en willen dat de ander begrijpt wat zijn of haar gedrag met ons doet.
Maar wat gebeurt er wanneer we de aandacht ook naar binnen durven richten?
Wanneer ik merk dat ik me niet gehoord voel, kan ik mezelf afvragen: wat raakt me hier eigenlijk? Wat voel ik? Waar verlang ik naar? En waarom raakt deze situatie mij zo?
Misschien voel ik verdriet. Misschien ben ik bang dat ik er niet toe doe, dat ik niet belangrijk genoeg ben of dat ik de ander kwijtraak.
Dat betekent niet dat de ander geen verantwoordelijkheid heeft voor zijn of haar gedrag. Het betekent ook niet dat we alles bij onszelf moeten zoeken of dat we onszelf moeten aanpassen aan situaties die niet goed voor ons zijn.
Het betekent dat we bereid zijn om onze eigen ervaring serieus te nemen en te onderzoeken wat daarin van onszelf is.
Vanuit die plek kunnen we iets anders zeggen:
Wanneer je tijdens ons gesprek op je telefoon kijkt, merk ik dat ik me verdrietig voel. Ik voel me dan niet zo belangrijk en verlang ernaar om je aandacht te ervaren.
Dat is een andere ingang. Niet langer alleen een beschuldiging, maar een uitnodiging om te begrijpen wat er in ons leeft.
En daarmee ontstaat er meer ruimte voor werkelijk contact.
De contracten die we sluiten in de liefde
De lezing van Jan Geurts zette me opnieuw aan het denken over de manier waarop we als mensen met elkaar relateren. Hoeveel van wat we in relaties doen, komt voort uit liefde en hoeveel uit onze behoefte aan zekerheid?
We hebben geleerd hoe liefde eruit hoort te zien, wat we van elkaar mogen verwachten en welke voorwaarden er verbonden lijken te zijn aan een relatie.
We sluiten als het ware voortdurend contracten met elkaar. Soms uitgesproken, maar vaak ook onbewust.
Als jij van mij houdt, laat je me niet alleen.
Als jij voor mij kiest, stel je me gerust.
*Als jij belooft dat je blijft, hoef ik mijn angst om je te verliezen
Maar wat als we die zekerheid soms gebruiken om niet te hoeven voelen wat eronder ligt? Onze angst om afgewezen te worden, niet goed genoeg te zijn of de ander kwijt te raken?
Relateren vanuit een contract, vanuit afspraken of simpelweg omdat we gewend zijn geraakt aan elkaars aanwezigheid, kan heel fijn voelen. Het geeft herkenning en veiligheid.
Maar ergens mogen we onszelf ook de vraag stellen:
Is dit liefde, of is het de vertrouwdheid van wat we kennen?
Misschien zijn we zo gewend geraakt aan de aanwezigheid van de ander dat we niet meer werkelijk stilstaan bij de vraag of we elkaar nog echt ontmoeten. Of we nog nieuwsgierig zijn naar wie de ander is. Of we onszelf nog laten zien. Of we werkelijk verbinding ervaren, of vooral vasthouden aan wat vertrouwd is geworden.
Het gaat mij niet om het loslaten van afspraken of om minder commitment. Het gaat om de vraag vanuit welke plek we die afspraken maken.
Helpen ze ons om samen een leven op te bouwen waarin we allebei ruimte hebben om onszelf te zijn? Of proberen we er vooral onze eigen onzekerheid mee onder controle te houden?
Want hoe vrij voelt een relatie wanneer we de ander nodig hebben om ons voortdurend gerust te stellen? En wat wordt er mogelijk wanneer we onze eigen angst leren herkennen en dragen, zonder de ander daarvoor verantwoordelijk te maken?
Wat als we 'ik hou van jou' weer echt laten betekenen wat we voelen?
We zeggen tegen elkaar: ik hou van jou. En de ander zegt het terug.
Soms vanuit hetzelfde gevoel, maar soms ook omdat er een verwachting is ontstaan. Omdat we weten dat de ander het graag wil horen. Omdat er anders vragen komen, onzekerheid ontstaat of de ander zich afgewezen voelt.
En voor we het weten, spreken we onze liefde uit om de ander gerust te stellen, om spanning te voorkomen of om de verbinding veilig te stellen.
Maar wat als we elkaar de ruimte geven om die woorden uit te spreken wanneer we ze op dat moment werkelijk voelen?
Wat als ik hou van jou geen verplichting is, geen geruststelling die we elkaar verschuldigd zijn, maar een oprechte uitdrukking van wat er in ons leeft?
Dat vraagt vertrouwen. Het vraagt dat we de ander niet voortdurend verantwoordelijk maken voor onze onzekerheid en dat we leren verdragen dat liefde niet op ieder moment op dezelfde manier voelbaar of uitspreekbaar is.
Dat betekent niet dat we elkaar geen bevestiging meer geven of dat we minder zorgvuldig met elkaars gevoelens omgaan. Integendeel. Het nodigt ons uit om eerlijker te worden, naar onszelf en naar elkaar.
Misschien ontstaat daar een andere vorm van veiligheid. Niet de zekerheid dat de ander altijd precies zal zeggen wat we willen horen, maar het vertrouwen dat we eerlijk en open met elkaar mogen zijn.
Hoe bijzonder wordt het wanneer we onze liefde uitspreken vanuit een werkelijk gevoeld moment, zonder verplichting of verwachting?
Misschien is dat wel een van de mooiste bewegingen in bewust relateren: elkaar niet langer vasthouden vanuit angst, maar elkaar ontmoeten vanuit vrijheid, eerlijkheid en liefde.
De verbinding waarnaar we verlangen
Volgens mij verlangt ieder mens op zijn eigen manier naar verbinding. We zoeken die bij de ander: in de liefde, in onze relaties, in de bevestiging die we krijgen en in de manier waarop iemand ons tegemoetkomt.
Maar wat als verbinding niet uitsluitend ontstaat doordat de ander ons begrijpt, ons geruststelt of ons precies geeft wat we nodig hebben?
Wat als verbinding ook begint bij de relatie met onszelf?
Bij het durven voelen wat er in ons leeft. Bij het leren kennen van onze eigen verlangens en angsten. Bij het vermogen om bij onszelf te blijven, ook wanneer de ander ons raakt of niet kan geven waarop we hadden gehoopt.
Misschien zoeken we soms zo hard naar verbinding met de ander dat we onderweg de verbinding met onszelf verliezen.
En misschien ligt daar een uitnodiging: om niet alleen te onderzoeken hoe we de ander kunnen bereiken, maar ook hoe we onszelf weer kunnen ontmoeten.
Want hoe meer we bereid zijn om onszelf werkelijk te leren kennen, hoe meer ruimte er kan ontstaan om de ander te ontmoeten. Niet vanuit de verwachting dat die ander ons compleet maakt of onze angst wegneemt, maar vanuit een plek waarin we onszelf meenemen in de verbinding.
Dat vraagt moed. De moed om naar binnen te kijken, onze patronen te onderzoeken en onze angsten niet langer alleen te vermijden of bij de ander neer te leggen. De moed om te verzachten, zonder onszelf te verliezen. En om onszelf en de ander steeds opnieuw te ontmoeten, met alles wat er op dat moment is.
Misschien kunnen we elkaar pas werkelijk ontmoeten wanneer we bereid zijn onszelf te ontmoeten
En misschien is bewust relateren niet zozeer een methode om een relatie beter te maken, maar een uitnodiging om bewuster te leven. Om eerlijker te worden naar onszelf en naar elkaar. Om minder vanuit angst en meer vanuit liefde te bewegen.
Niet omdat we dan nooit meer botsen of elkaar kwijtraken, maar omdat we steeds opnieuw kunnen onderzoeken wat er gebeurt en welke beweging er mogelijk is.
Een uitnodiging
In mijn werk begeleid ik mensen individueel en steeds vaker ook stellen. Wanneer ik met stellen werk, wil ik niet alleen kijken naar wat er tussen jullie gebeurt. Ik wil ook ieder van jullie afzonderlijk leren kennen. Daarom is een individuele sessie met ieder van jullie ook onderdeel van jullie traject.
Ik wil het rauwe, ongefilterde verhaal horen. Wat leeft er werkelijk in jou? Waar verlang je naar? Waar ben je bang voor? Wat draag je al lange tijd met je mee en heb je misschien nog niet eerder kunnen uitspreken? Niet om te bepalen wie er gelijk heeft, maar om te begrijpen wat er in de onderstroom leeft.
Misschien herken je iets in dit verhaal. Misschien verlang je naar meer verbinding in je relatie, of voel je dat er iets in jezelf is dat je beter wilt leren begrijpen.
Ik nodig jou uit om kennis te maken. En ik nodig jullie als stel uit om samen te onderzoeken wat er mogelijk wordt wanneer jullie jezelf en elkaar op een andere manier leren ontmoeten.
Lieke